شنبه, ۲۵ آذر ۱۳۹۶
۲۷ربیع الاول,۱۴۳۹
سه شنبه, 20 تیر 1396 ساعت 09:22

ویژگی های اوقات فراغت

نوشته شده توسط
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)



رسول خدا صلی الله علیه و آله در ضمن سخنی حکیمانه می فرماید: ‹‹اوقات فراغت خود را غنیمت بشمارید ، قبل از آن که آن را از دست بدهید. »(بحارالانوار ، ج 77، ص 184)
حضرت علی علیه السلام نیز می فرماید: ‹‹به راستی فرصت ها مانند ابر (سریع و بدون سر و صدا) در گذرند ، هر وقت کارهای خیر دست داد و ممکن شد، آن فرصت ها را غنیمت شمارید وگرنه کار به ندامت و پشیمانی می کشد. » (غررالحکم، ج 2، ص 244).
از امام موسی کاظم(ع) نقل شده است که: اجتهدوا فی ان یکون زمانکم اربع ساعات:
ساعة لمناجاة اللّه و ساعة لامر معاش و ساعة لمعاشرة الاخوان و الثقاة الذین یعرفونکم عیوبکم و یخلصون لکم فی الباطن و ساعة تخلون فیها للذاتکم فی غیر محرم و بهذه الساعة تقدرون علی الثلاث ساعات (شبعة الحرانی، تحف العقول، ص 307، منشورات مکتب بصیرت)
امام(ع) در این روایت، مسلمانان را به تقسیم اوقات خود به چهار بخش، توصیه می فرمایند:
1. اختصاص ساعاتی برای ارتباط و راز و نیاز با خدا؛
2. اختصاص زمانی برای کار و تلاش؛
3. اختصاص ساعاتی برای ارتباط با دیگران و افراد نیکی که عیوب را متذکر شوند و از دل اخلاص داشته باشند؛
4. اختصاص اوقاتی برای درک لذت های حلال (تفریحات سالم)
و از میان بخش های چهارگانه فوق، امام(ع) بخش چهارم را دارای اهمیت خاصی دانسته است و تأکید می کند، با بهره گیری مناسب از این زمان می توان توانایی لازم را برای انجام مطلوب فعالیت های سه زمان دیگر به دست آورد.
اوقات فراغت چند ویژگی دارد: اولاً با میل و رغبت و انگیزه، توأم است؛ ثانیا همراه با لذت است. دیگر آنکه انگیزه مادی وجود ندارد یا حداقل هدف اصلی مادی نیست. دیگر آنکه به زمان اوقات فراغت برچسب استراحت و تفریح می خورد هر چند اینجا هم ممکن است کارهایی هم انجام داده باشد. مثلاً شخصی می گوید 10 روز استراحت کردم. اما در این 10 روز ممکن است مقاله نوشته باشد یا حتی تعمیرات منزل یا بنایی انجام داده باشد. اما خودش می گوید اوقات فراغتم بوده است. پس اوقات فراغت با اوقات بطالت فرق می کند. اوقات فراغت باید جهت دار و هدفمند باشد
حضرت علي(ع) مي فرمايند: «عزم و اراده با راحت طلبي سازگار نيست چه بسا خواب هاي شبانگاهي که تصميمات روز را بر هم زده است».
براي اينکه تصميم و اراده جوان مؤمن همراه با پختگي و درستي همراه باشد، بايد به سه شرط توجه نمايد، يعني پختگي اراده و تصميم جوان مؤمن سه شرط را مي طلبد:
1-  بلند همتي
2- دورانديشي
3-  مددجويي و توکل به خداوند
حضرت علي عليه السلام  به فرزندش امام حسن مجتبي عليه السلام چه زيبا مي فرمايند: «در کارهايت از او مدد جوي و رازهاي خويش را که از مردم پنهان مي داري، به او بگوي و با او در ميان بگذار، سپس کليدهاي گنجينه هاي خود را به دست تو مي سپرد. اگر پاسخگويي اش به طول انجاميد، نوميد مباش، زيرا بخشش به اندازۀ خواهش است و بسا پاسخ را دير دهد تا خواهش را به درازا کشاني و بيشترت بخشد بسا چيز خواهي و به تو ندهد، ولي دير يا زود بهتر از آن به تو بدهد يا آن را به خاطر چيزي ديگر که براي تو بهتر باشد از تو باز دارد، زيرا بسا چيزي خواهي که دگر به تو دهد، به نابودي دينت انجامد».
پیامبر(ص) به صحابه خود فرمود: « الهوا و العبوا فإنی اكره أن یَرى فی دینكم غلظة ؛ به تفریح و بازى بپردازید؛ زیرا من دوست ندارم در دین شما سختگیرى دیده شود».(نهج الفصاحه ص158)
ویژگی های تفریح اسلامی به شرح زیر می باشد:
1.در راستای فرآیند تکامل و رشد شخصیت اسلامی و انسانی است
2. نشاط آور
3. در چهارچوب قوانین شرع (واجب،حرام، مباح، مکروه و مستحب)
4. تعادل در آن مهم است (نه افراط نه تفریط).
 5. فواید عقلی، جسمی و روحی دارد.
6. بعد اجتماعی در آن لحاظ شود مثل ادخال سرور در قلب مؤمنین.
7. فقط وقت پرکنی و تضییع وقت نیست.
8. هر تفریحی که انسان را یک پله از رشد الهی پایین آورد مذموم (حرام یا مکروه) است
9. فعال و پرتحرک بودن مثل اسب سواری، کشتی و ..
10. هر تفریحی که باعث خفت و سبکی عقل شود و یا عقل را تعطیل کند حرام است(توجه به عقل و تفکر در نظام اسلام) مثل شرب خمر، موسیقی مبتذل، مواد مخدر، قمار.
11. برد و باخت در بازی حرام است (غیر از تیراندازی و اسب سواری
12. آزار و اذیت حرام است (تحقیر، مسخره کردن، آزار دادن همسایه و مردم و...)
13. ضرری به خود یا دیگران نرسد.
14. لذت آن پایدار باشد (کمک کند به شادی در آخرت)
15. تقویت کننده بعد جسمانی و روحی (شجاعت و ....) باشد.


در تفریحات، سنین مختلف نقش مهمی را به خود اختصاص می دهد مثلا تفریح کودک با نوجوان و یا زن و مرد بسیار با هم فرق دارد. یک جوان از آنجایی که ابعاد روحی او رشد کرده نیاز به احترام، شخصیت، عزت نفس و .... در خود احساس می کند، هرگاه نیازهای معنوی، جسمانی و عقلانی او ارضاء می گردد. احساس شادابی و خرمی بیشتری می کند و هرگاه این ها از طرف دیگران در خطر باشد، او احساس افسردگی، خمودی و غم می کند .
شهید محلاتی در کتاب 15 خرداد نقل کرده است که امام خمینی رحمه الله در جوانی طلبه خشکی نبودند که همیشه مثلاً روزه بگیرند، ذکر بگویند، نخندند و تفریح نکنند. اوقات فراغت هم داشتند؛ نظیر اینکه شب های پنجشنبه دور هم جمع بشوند و یک کبابی بخورند یا در مدرسه یه کته ای درست کنند.
آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب می فرمایند: تفریح من در محیط طلبگی خودم در دوران جوانی، حضور در جمع طلبه ها بود. به مدرسه خودمان می رفتیم. جو طلبه ها برای ما شیرین بود طلبه ها دور هم جمع می شدند، صحبت و گفتگو و تبادل اطلاعات می کردند و حرف می زدند. محیط مدرسه برای خود طلبه ها، مثل یک باشگاه محسوب می شد. در وقت بیکاری، آنجا دور هم جمع می شدند. علاوه بر این، در مسجد گوهرشاد مشهد هم مجمع خیلی خوبی بود. آنجا هم، افراد متدین، طلاب، روحانیون و علما می آمدند، می نشستند و با هم بحث علمی می کردند، بعضی هم صحبت های دوستانه می کردند.
میرزای نایینی، از مراجع عالی قدر و یکی از فقیهان نامدار، بهترین بهره را از فرصت های خود می برد و از دست دادن فرصت را غصه می دانست. این مرد خدا، تا نیمه های شب مطالعه می کرد و پیش از طلوع فجر صادق به تهجد و قرائت قرآن و مناجات های پرسوز و گداز شبانه مشغول بود. بدین سان؛ لحظه ای از وقت خود را بیهوده تلف نمی کرد. او با سعی و کوشش فراوان، آثاری ارزنده در تفسیر قرآن و علم رجال از خود به یادگار نهاد.
 آقای موسوی نیز درباره اوقات فراغت طلاب می گوید: «از آنجا که هر کاری اگر با هنر توأم شود، موفق تر است، به نظر می رسد بهتر است طلاب در کنار درس های حوزه، با یکی از هنرهایی که می تواند آنان را در امر تبلیغ یاری برساند، آشنا شوند تا کم کم در آن زمینه نیز تخصص پیدا کنند. آشنایی با نویسندگی، زبان خارجی، کامپیوتر، اینترنت، خوشنویسی، حتی طراحی یا فیلمسازی می تواند در این زمینه ها به او کمک کند.»
حجت الاسلام توسلی مدرس مرکز آموزش عالی باقرالعلوم(ع): بنده ابتدا به عنوان یک تجربه شخصی نکاتی را درباره اوقات فراغت بیان می کنم. هنگامی که در حوزه علمیه مشغولِ تحصیل شدم، دیدم تعطیلات در حوزه زیاد است. به عبارت دیگر اوقات قابل استفاده در مجموعه تعطیلات سال، بیش از اوقات به کار گرفته شده در ایام تحصیلی است. بنابراین با چند تن از دوستان تصمیم گرفتیم برای این ایام برنامه ریزی کنیم و تصمیم گرفتیم دروس حوزه را در ایام تعطیلی ادامه بدهیم و نتیجه آن شد که دوره سطح را در حدود 5 سال تمام کردیم؛ بدون آنکه به خود فشار بیاوریم؛ در حالی که در آن زمان دروسی که ارایه می شد حجم بیشتری نسبت به الان داشت. لذا با توجه به طولانی بودن دوران طلبگی و حجم گسترده علوم حوزه، استفاده بهینه از وقت ضروری است.
 تعبیری از ارسطو در یکی از کتاب های او وجود دارد که به بحث اوقات فراغت مربوط می شود. او می گوید: «اوقات فراغت یعنی اینکه ما از ساعات کار و تلاش برای تأمین معاش فارغ شده باشیم و بتوانیم راجع به مسائل مهم تر شخصی یا اجتماعی فکر کنیم.» لذا می گوید: «طبقه کارگر و محروم جامعه حق رأی ندارد؛ زیرا آنان درگیر معاش خود هستند؛ زیرا اوقات فراغتی ندارند که درباره وضع مملکت بیندیشند؛ بلکه فقط طبقه اشراف حق رأی دارند»
آیت اللّه مشکینی در یکی از درس های خود می فرمودند: «مثل من کار نکنید. من در دوران طلبگی فقط درس می خواندم و به بدنم نمی رسیدم. الان جسمم آنچنان که باید همراهی نمی کند و دچار امراض مختلف شده ام؛ اما شما مانند یک انسان طبیعی (بهنجار) کار کنید».
برگرفته از سایت حوزه

خواندن 55 دفعه

پیوندها

اوقات شرعی

آدرس و اطلاعات تماس

آدرس: مشهد خیابان آیت الله بهجت 23 سمت راست نبش چهار راه اول پلاک48

تلفن: 9-2290056-0513

فکس:2290056-0513

پست الکترونیک : info@zeynaby.comا

نشریه عقیله

آخرین نسخه نشریه عقیله

مشاهده سایر نسخه ها
تمامي حقوق اين سايت متعلق به مدرسه علميه حضرت زينب(علیها سلام ) مي باشد. طراحی سایت توسط  ماهان سیستم  
jtemplate.ru - free extensions Joomla
jtemplate.ru - free extensions Joomla